Coaching is een Engelse term, die voor veel verschillende begeleidingsvormen gebruikt wordt. Andere veelgebruikte termen voor het begeleiden van mensen zijn: supervisie, mentoring, counseling en therapie. De literatuur is niet eenduidig over een definitie van coaching. Coaching is dus een niet te specificeren vorm van begeleiden.
Coaching kan zowel in groep gebeuren evenals op een individuele, één-op-één basis. Het is niet omdat een persoon over een inherente gave of een bepaald potentieel beschikt, dat het zich automatisch zal ontwikkelen. In alle disciplines is coaching nodig. Zelfs een Einstein, of een Leonardo da Vinci, of wie dan ook ter wereld, had iemand nodig die hem opleidde.
Zeer veel zaken kunnen niet op school worden geleerd en coaching wordt altijd door iemand gegeven die daarvoor is opgeleid, of voor zichzelf bewezen heeft dat wij hij predikt ook zélf heeft gepresteerd.
Anders gezegd: indien je miljonair wil worden, hoef je niet jouw buurman aan te spreken, bijvoorbeeld. Het is misschien een brave man, maar geen miljonair - of, wel soms?
Coaching kan dus inhoudelijk zijn - of, meer procesmatig. Bij inhoudelijke coaching is de coach iemand die een bepaald traject al heeft doorlopen en die iemand anders daarin adviseert. Als voorbeeld kan de ex-toptennisser genoemd worden die de beginnende (top)tennisser adviseert over techniek en tactiek van het tennisspel.
Bij de procesmatige coach moet er meer gedacht worden aan een mental coach, die adviseert hoe er omgegaan moet worden met verliezen, met intimiderende tegenstanders, met de pers, en die denkt aan een juiste balans tussen leven en werken. Een persoon dus, die van op een afstand meedenkt met de cliënt.
In elk coachingproces is er de coachee, die aanleert, en de coach, die ondersteunt en begeleidt. Binnen het coachingstraject worden de doelen vooraf bepaald. Doel van de coaching is het vergroten van de persoonlijke effectiviteit van de coachee. Coaching van groepen is echter ook mogelijk. De coach zoekt dan naar collectieve patronen in gedrag en denken in de groep.
Er zijn veel vormen van begeleiding die elementen van coaching in zich hebben. Hieronder volgt een niet volledige opsomming.
• Persoonlijke coaching: is gericht op het verdiepen van het bewustzijn van de coachee voor wat betreft de effecten ven het eigen gedrag. De bedoeling is dat de coachee in beweging komt. Coaching is de ander leren te leren.
• Transformationele coaching: is gericht op het faciliteren van groei van binnenuit door bewustzijn te vergroten over het eigen handelen en door het bevrijden van aanwezig potentieel bij mensen, groepen of organisaties. Het gaat om verandering van binnenuit, zodat er een grotere kwaliteit van leven en werken ontstaat.
• Loopbaancounseling: heeft betrekking op de persoon-job fit. Een loopbaancounselor helpt een medewerker inzicht te krijgen in zijn waarden, interesses en mogelijkheden. Hij verbindt deze – samen met de medewerker – aan een bestaande of toekomstige functie. Loopbaancounseling sluit aan bij competentiemanagement en de competentieontwikkeling van de medewerker. Het kan ook goed worden ingezet binnen het mobiliteitsbeleid van een organisatie.
• Counseling: is een laagdrempelige vorm van hulpverlening. Het doel van counseling is het helpen van mensen bij het oplossen of hanteren van problemen, het vinden van antwoorden op vragen het ontwikkelen van kennis en vaardigheden. Counseling is resultaatgericht en pragmatisch van aard.
• Systemic coaching: vanuit het systeemdenken kijkt de coach naar de relatie tussen de leden van een groep. Het gaat uit van de gedachte dat een van de leden van de groep door het herkennen en veranderen van (gedrags-)patronen in de groep kan stimuleren dat anderen hun gedrag ook kunnen veranderen.
• Teamcoaching: de coach zoekt naar collectieve patronen in gedrag en denken in de groep. Een teamcoach is erop gericht het bewustzijn van het team te vergroten: om vanuit dat grotere bewustzijn de groep in haar denken en handelen in beweging ofwel in ontwikkeling te krijgen.
• Immediate-coaching: coaching via e-mail op dagelijkse basis. Meestal ingezet bij managementdevelopment coaching. Maar ook geschikt voor ziekteverzuim begeleiding en preventie.
• Coaching als managementstijl: coachend leidinggeven kan het commitment bij medewerkers verhogen. Met een coachende stijl van leidinggeven zorgt de manager ervoor dat medewerkers zich betrokken voelen bij hun werk en de organisatie. Medewerkers voelen zich verantwoordelijk voor een product of proces. Ze kunnen zichzelf motiveren, zowel individueel als als team. Coachend leidinggeven wordt uitgedragen als dé nieuwe manier van leidinggeven. Het past goed bij de ontwikkeling van zelfsturende teams. De leidinggevende is geen ‘baas’ maar een coach van een team. Het team is zelf verantwoordelijk voor de te behalen resultaten - althans voor het hoe.
• Competentieontwikkelingsgericht Coachen: geeft handvatten om gericht met de medewerker te werken aan de effectiviteit van de in te zetten competenties op persoonlijk en organisatieniveau. Om dit te bereiken, zien we het coachen op competentieontwikkeling in het bijzonder als het stimuleren van de zelfverantwoordelijkheid voor de eigen competentieontwikkeling."
• Kindgerichte coaching: Het doel van kinderencoaching is het coachen van kinderen bij het ontdekken van de eigen kwaliteiten en mogelijkheden en deze in te zetten in de situaties die voor het kind moeilijk zijn, het nemen van verantwoordelijkheid binnen de eigen mogelijkheden en grenzen en het bereiken van een door het kind (en de ouders) vastgesteld haalbaar doel.
• Provocatieve coaching: Provocatieve coaching gaat ervan uit dat je de ezel aan zijn staart moet trekken als je hem vooruit wilt helpen, dat lachen over je problemen een prima medicijn is, dat zijwegen naar de kern leiden en dat mensen veerkrachtiger zijn dan je denkt. Het wordt moeilijker voor de cliënt om zijn belemmerende overtuigingen en zijn negatieve zelfbeeld nog serieus te nemen. Door zich assertief tegen de coach te verdedigen leert de cliënt om voor zichzelf op te komen, om zichzelf realistischer te bekijken en om genegenheid en waardering te uiten.
![](http://www.spiritualia.be/images/get/ImageArchive/0/0/0/vertrouw_1.png)